Verhalen van WijZijn Traverse Groep

Mensen in een actievere rol

Marga Bogers is maatschappelijk werker

Marga Bogers, maatschappelijk werker bij WijZijn: “Als een dierbaar persoon ernstig ziek wordt, wilt u vaak niets liever dan meehelpen, meezorgen en meedenken.

Ik probeer mensen in een actieve rol te zetten

Alles staat in het teken van de ziekte en het herstel. Dat is heel intensief. Als partner of betrokken familielid zet u uw verstand op nul en u gaat maar door. Ik zie dat veel mantelzorgers zichzelf voorbij lopen. Ze proberen iedereen om zich heen gelukkig te maken, maar zelf zijn ze het niet. Soms spelen gewoonten uit het verleden daarbij een rol. U bent bijvoorbeeld opgegroeid met het idee dat je geen ‘nee’ mag zeggen en dat u altijd voor een ander klaar moet staan. Dan is het best lastig om voor uzelf op te komen. U vraagt zich nauwelijks af: ‘Kan ik dit wel of wil ik dit wel?’

Kijken naar eigen gedrag

Ik probeer mensen te laten inzien hoe ze hun grenzen kunnen bewaken. Dat u niet altijd meteen ‘ja’ of ‘nee’ hoeft te zeggen op een verzoek. U kunt ook bedenktijd vragen en zeggen: ‘Ik kom erop terug’. Soms vinden mensen het vervelend dat iedereen de hele tijd maar vraagt hoe het gaat. Daar hoeft u ook niet altijd op in te gaan. U kunt ook een keer zeggen: ‘Het gaat niet zo goed, maar ik wil er nu niet over praten’. Waar het om draait, is dat u een manier vindt waardoor u het beter volhoudt. U kunt het gedrag van een ander niet veranderen, u kunt wel kijken naar uw eigen gedrag. Tegen cliënten zeg ik dan: ‘Laten we beginnen bij u. Uw emmer loopt over, hoe kunt u die leger maken?’

Welke stappen zetten?

Als maatschappelijk werker probeer ik mensen in een actieve rol te zetten. Ik stel vragen waardoor ze anders tegen een situatie gaan aankijken. Zo werken we samen toe naar een oplossing. Ik sta eerst uitgebreid stil bij de vraag wat iemand wil bereiken. Veel mantelzorgers zijn op zoek naar meer rust en tijd voor zichzelf. Mijn vraag kan zijn: ‘Stel, u heeft meer rust, wat doet u dan anders? Iemand antwoordt bijvoorbeeld: ‘Dan lig ik een uur langer in bed’. Of: ‘Dan heb ik iemand geregeld die even voor mijn partner zorgt.’ Zo maken we de oplossing steeds concreter. Samen bekijken we welke stappen iemand kan zetten om het doel te bereiken.

Lichtpuntjes zien

Positieve gebeurtenissen geven kracht. Zelfs als iemand ongeneeslijk ziek is, kunnen er lichtpuntjes zijn. Een goed gesprek dat u heeft gehad met uw zieke partner. De steun die u krijgt van een collega. Ze geven u de kracht om door te kunnen. Het is goed om daar oog voor te hebben. Ook is het belangrijk om te blijven praten met elkaar. Vaak denkt u: ‘Ik zal de zieke maar niet belasten met mijn problemen, hij heeft het al zo moeilijk’. U zit in de rol van helper en u wilt sterk zijn. Ik zeg dan: ‘Wees niet bang, probeer te vertellen wat het met u doet. Laat de ander weten wat u moeilijk vindt.’ Praten lucht op. Dat geldt over en weer, ook voor degene die ziek is. Juist als u er niet over praat, gaat de ander zich van alles in het hoofd halen.

Ruime voor verdriet

Als u een tijdlang intensief voor een zieke heeft gezorgd, dan merkt u vaak pas achteraf wat een impact dat op u heeft gehad. Waarom ben ik toch zo moe? Waarom ben ik nooit meer vrolijk? Zo’n reactie is heel normaal. U realiseert zich na afloop pas goed wat u eigenlijk is overkomen. Gevoelens van somberheid en futloosheid horen daarbij. Het is goed om stil te staan bij wat er is gebeurd en wat zo’n ziekteproces met u doet. De mensen met wie ik praat, vinden het vooral erg fijn om hun verhaal kwijt te kunnen. Ze willen hun familie en vrienden niet steeds lastig vallen met dezelfde verhalen.

Alles op een rijtje gezet

Veel mensen gaan hier opgelucht de deur uit. Ze hebben hun hoofd leeggemaakt en dingen voor zichzelf op een rijtje gezet. Naar een maatschappelijk werker gaan, is trouwens niets om u voor te schamen. Iedereen maakt in z’n leven wel eens dingen mee die de grond onder z’n voeten wegslaan. Dan is het fijn dat er binnen de gemeente een basisvoorziening is waar u terecht kunt.”

Stel uw vraag